Κυριακή 25/04/21
Δ 1 ΣΤ 2
TO ΑΓΙΟ ΠΑΣΧΑ
 |
| Η Ανάσταση. Εικόνα από το καθολικό της Ι.Μ. Αγίας Τριάδας, Τζαγκαρόλων (Ακρωτήρι, Χανιά Κρήτης) |
Γεια σας, παιδιά,
Το Πάσχα είναι η μεγαλύτερη γιορτή της Χριστιανοσύνης.
Η ορθόδοξη θεώρηση για την Ανάσταση συμπυκνώνεται στον πασίγνωστο ύμνο:
"Χριστός ανέστη εκ νεκρών,
θανάτω θάνατον πατήσας και
τοις εν τοις μνήμασι ζωήν
χαρισάμενος"
Η Μεγάλη Εβδομάδα είναι η εβδομάδα πριν το Πάσχα (από την Κυριακή των Βαϊων το βράδυ μέχρι το Μ. Σάββατο) και ονομάζεται «Μεγάλη», όχι γιατί έχει περισσότερες μέρες από τις άλλες εβδομάδες, αλλά γιατί τα γεγονότα όπου τελούνται στους Ιερούς Ναούς είναι κοσμοσωτήρια για τον άνθρωπο!
Ας κάνουμε μια σύντομη γνωριμία με τις γιορτές της Μεγάλης Εβδομάδας.
Η Μεγάλη Δευτέρα είναι αφιερωμένη στη μνήμη του Ιωσήφ, του
γιου του Ιακώβ, που αναφέρεται στην Παλαιά Διαθήκη και στην άκαρπη συκιά, που
την καταράστηκε ο Χριστός και ξεράθηκε μ' έναν του λόγο.
Η Μεγάλη Τρίτη είναι αφιερωμένη στη μνεία του ιερού
ευαγγελίου που αναφέρεται στην καταγγελία του Ιησού κατά των θρησκευτικών
αρχηγών του Ισραήλ, των Γραμματέων και των Φαρισαίων, αλλά και στις παραβολές
των δέκα παρθένων και των δέκα ταλάντων.
Το βράδυ ψάλλεται ο όρθρος της Μεγάλης Τετάρτης που είναι αφιερωμένη στην αμαρτωλή γυναίκα που μετανιωμένη άλειψε τα πόδια του Κυρίου
με μύρο και συγχωρέθηκε για τα αμαρτήματά της, γιατί έδειξε μεγάλη αγάπη και
πίστη στον Κύριο, ενώ ψάλλεται ένα από τα πιο γνωστά και δημοφιλή
τροπάρια της θρησκευτικής υμνολογίας. Το τροπάριο της Κασσιανής.
Μπορείτε να βρείτε στο διαδίκτυο βίντεο για τις δύο παραβολές:
https://www.youtube.com/watch?v=egu64NnHnTc
https://www.youtube.com/watch?v=-kKbUdPHpvQ
Η Μεγάλη Τετάρτη είναι αφιερωμένη στη μνήμη της αμαρτωλής γυναίκας, που μετανόησε, πίστεψε στον Χριστό και άλειψε τα πόδια του με μύρο.
Το βράδυ ψάλλεται στις Εκκλησίες ο Όρθρος της Μεγάλης
Πέμπτης. Στην υμνολογία κυριαρχούν τα γεγονότα της νίψεως των ποδιών των
αποστόλων υπό του Κυρίου, του Μυστικού Δείπνου, της προσευχής του Κυρίου προς
τον πατέρα του στη Γεθσημανή πριν από τη σύλληψή του και της προδοσίας του
Κυρίου από τον Ιούδα. Το βασικό τροπάριο της ημέρας «Ότε οι ένδοξοι μαθηταί»
αποδίδεται στον Ρωμανό τον Μελωδό.
Μάθετε πληροφορίες για το πασίγνωστο έργο «Ο Μυστικός δείπνος» του Λεονάρντο Ντα Βίντσι
Βρείτε τον πίνακα του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου για την προσευχή στη Γεθσημανή
 |
| "Η Σταύρωση" Τζιότο |
 |
| " Ο Χριστός κουβαλάει τον Σταυρό " , Ελ Γκρέκο |
Ανάμεσα στο 5ο και το 6ο Ευαγγέλιο ψάλλεται το αντίφωνο «Σήμερον κρεμάται επί ξύλου…» και ο Εσταυρωμένος λιτανεύεται από τους ιερείς.
 |
| ¨ Η Σταύρωση¨ Βαν Ντάικ |
Σήμερον κρεμάται επί ξύλου, ο εν ύδασι την γην κρεμάσας.
Σήμερα βρίσκεται κρεμασμένος με καρφιά πάνω στο ξύλο
του σταυρού για τις αμαρτίες μας Αυτός, που κρέμασε και κρατά κρεμασμένη μέσα
στα νερά των ωκεανών τη γη.
Στέφανον εξ ακανθών περιτίθεται, ο των αγγέλων
βασιλεύς.
Στεφάνι από αγκάθια τοποθετείται περιφρονητικά και
βασανιστικά πάνω στο κεφάλι Αυτού, που είναι ο πραγματικός Βασιλιάς των
αγγέλων, αντί για βασιλικό διάδημα.
Ψευδή πορφύραν περιβάλλεται, ο περιβάλλων τον ουρανόν
εν νεφέλαις.
Ντύνουν με ψεύτικη και περιφρονητική πορφύρα Αυτόν που
σκεπάζει και κλείνει με τα σύννεφα τον ουρανό.
Ράπισμα κατεδέξατο, ο εν Ιορδάνη ελευθερώσας τον Αδάμ.
Καταδέχθηκε να υποφέρει ράπισμα από τους αμαρτωλούς
ανθρώπους Αυτός που με το βάπτισμά Του στον Ιορδάνη ελευθέρωσε τον Αδάμ.
Ήλοις προσηλώθη, ο νυμφίος της Εκκλησίας.
Ταπεινωτικά εξαντλητικά εκούσια απλώθηκε πάνω στον σταυρό με τα καρφιά, ώστε να είναι ακίνητος, Αυτός που είναι ο Νυμφίος της
Εκκλησίας.
Λόγχη εκεντήθη, ο Υιός της Παρθένου.
Κεντήθηκε στην πλευρά Αυτός που είναι ο Υιός της
Παρθένου.
Προσκυνούμεν σου τα Πάθη, Χριστέ.
Προσκυνούμε τα Αγια Πάθη Σου, Χριστέ.
Δείξον ημίν και την ένδοξόν σου Ανάστασιν.
Δείξε και σε μας, αξίωσέ μας να δούμε και την ένδοξή Σου Ανάσταση.
 |
| ¨ Η Σταύρωση¨ Παολο Βερνέζε |
Διαβάστε το ποίημα «Μεγάλη Πέμπτη», του Νίκου Γκάτσου:
θα γεννηθούμε τότε πάλι
και ακούστε το μελοποιημένο από τον Αλκίνοο Ιωαννίδη:
https://www.youtube.com/watch?v=2GcGK2yywK4
 |
| "Η Σταύρωση του Χριστού" 16ος - 17ος αιώνας Εμμανουήλ Λαμπάρδου, Κρητικής Σχολής |
Τη Μεγάλη Πέμπτη διάφορα έθιμα πραγματοποιούνται σε περιοχές της χώρας:
·
Την ημέρα αυτή ξεκινούν οι
προετοιμασίες στα ελληνικά σπίτια για τον εορτασμό της Ανάστασης. Οι νοικοκυρές
ζυμώνουν λαμπροκουλούρες, πλάθουν πασχαλιάτικα κουλουράκια και βάφουν κόκκινα αυγά. Το αυγό συμβολίζει από την αρχαιότητα την ανανέωση της ζωής και το
κόκκινο χρώμα το αίμα του Χριστού. Σε κάποια μέρη συνηθίζουν να τοποθετούν το
πρώτο κόκκινο αυγό στο εικονοστάσιο του σπιτιού για να ξορκίσουν το κακό.
- · Στην Πάτμο γίνεται αναπαράσταση του «Μυστικού Δείπνου» στην κεντρική πλατεία της Χώρας, όπου ο ηγούμενος της ιεράς μονής του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου πλένει τα πόδια 12 μοναχών, όπως έκανε και ο Ιησούς με τους μαθητές του.
- · Στη Σκιάθο, τα παιδιά του νησιού γυρίζουν από σπίτι σε σπίτι, κρατώντας καλαμένιους σταυρούς στολισμένους με λουλούδια της άνοιξης και τραγουδούν τα κάλαντα της Μεγάλης Παρασκευής.
- · Στο Λιτόχωρο Πιερίας το βράδυ της Μεγάλης Πέμπτης στολίζονται οι επιτάφιοι, που φτιάχνονται από ανύπαντρες κοπέλες, οι οποίες όλη τη Σαρακοστή φτιάχνουν λουλούδια από ύφασμα.
- · Στα Κουφονήσια, μετά το τέλος της ακολουθίας των Παθών, οι κάτοικοι συγκεντρώνονται στην εκκλησία και στολίζουν τον Επιτάφιο με άνθη, ενώ μια γυναίκα ψάλλει το «Μοιρολόι της Παναγίας». Οι γυναίκες της περιοχής παραμένουν στην εκκλησία κοντά στον Επιτάφιο μέχρι το πρωί της Μεγάλης Παρασκευής.
- · Στη Σίφνο, οι νοικοκυρές ετοιμάζουν τα παραδοσιακά «πουλιά της Λαμπρής» (πασχαλινές κουλούρες σε διάφορα σχήματα ζώων και πουλιών) στολισμένα με κόκκινα αυγά. Κατά την εσπερινή ακολουθία, όταν ο ιερέας διαβάσει το Έκτο Ευαγγέλιο, οι νέοι και οι νέες φεύγουν από την εκκλησία για να ανάψουν τα καντήλια των ξωκλησιών. Επιστρέφουν αργότερα για να στολίσουν τον Επιτάφιο.
- · Στη Λήμνο, το πρώτο Πασχαλινό αυγό είναι την Παναγίας και το τοποθετούν στο εικονοστάσι το οποίο πιστεύεται πως προστατεύει την εγκυμοσύνη μιας γυναίκας.
- · Στην Δυτική Μακεδονία, οι νοικοκυρές απλώνουν στο μπαλκόνι ή στο παράθυρό τους κόκκινες βελέτζες ή πανιά. Οι οικογένειες που έχουν πένθος δεν βάφουν τα αυγά κόκκινα αλλά κάποιο άλλο χρώμα όπως πράσινο και μπλε.
Η Μ. Παρασκευή είναι αφιερωμένη στα Άγια Πάθη του Ιησού Χριστού.
Το πρωί της Μεγάλης Παρασκευής γίνεται ο στολισμός του Επιταφίου στις εκκλησίες. Αρχικά ψάλλονται οι Μεγάλες Ώρες, που περιέχουν ψαλμούς, τροπάρια, Αποστόλους, Ευαγγέλια και Ευχές. Στη συνέχεια ψάλλεται ο Εσπερινός της Μεγάλης Παρασκευής και γίνεται η Αποκαθήλωση του Εσταυρωμένου. Ακολούθως, τοποθετείται στο Ιερό Κουβούκλιο ένα ύφασμα, πάνω στο οποίο έχει κεντηθεί ή ζωγραφιστεί ο Κύριος, νεκρός. Το ύφασμα αυτό λέγεται Επιτάφιος.
Ακούστε τα Εγκώμια από την Ειρήνη Παπά
https://www.youtube.com/watch?v=sSyOggKXESY
Μερικά έθιμα της Μεγάλης Παρασκευής ενδεικτικά:
- Το πρωί της Μεγάλης Παρασκευής
ομάδες παιδιών γυρνούν από σπίτι σε σπίτι και τραγουδούν το μοιρολόι
«Σήμερα μαύρος ουρανός», γνωστό και ως «Μοιρολόι της Παναγίας». Σε πολλές
περιοχές της χώρας τα κορίτσια της ομάδας κρατούν ένα στεφάνι, πλεγμένο με
λουλούδια εποχής, το οποίο στη συνέχεια το εναποθέτουν είτε στον Επιτάφιο,
είτε στον τάφο του προσφάτως αποβιώσαντος ενορίτη. Τα Κάλαντα της
Μεγάλης Παρασκευής, όπως τα ονομάζει η Λαογραφία,
τείνουν σήμερα να εκλείψουν.
- Στη Ναύπακτο, η περιφορά του Επιταφίου συνδυάζεται με ρίψη πυροτεχνημάτων στο λιμάνι.
- Στη Θράκη, ένα από τα έθιμα είναι και το «κάψιμο του Ιούδα». Οι νεότεροι συνήθως, αφού φτιάξουν το ομοίωμα του Ιούδα, το περιφέρουν από σπίτι σε σπίτι και ζητούν κλαδιά. Τη Μεγάλη Παρασκευή, μετά την περιφορά του Επιταφίου, θα βάλουν φωτιά στα κλαδιά αυτά και θα «κάψουν» τον Ιούδα. Συνηθίζεται μέρος της στάχτης αυτής, να το ρίχνουν στα μνήματα.
- Στη Νέα Πέραμο Καβάλας, κατά την περιφορά του επιταφίου, οι κάτοικοι σε κάθε γειτονιά της πόλης καίουν από ένα ομοίωμα του Ιούδα, τη στιγμή που η πομπή του επιταφίου περνάει από τους δρόμους. Ολόκληρη η πόλη εκείνη τη νύχτα φωτίζεται από τις δεκάδες φωτιές, που ανάβουν οι κάτοικοι, στέλνοντας έτσι το μήνυμα της κάθαρσης, αλλά και της αιώνιας ανάστασης.
- Στη συνοικία Καμίνι της Ύδρας, ο
Επιτάφιος μπαίνει στη θάλασσα και διαβάζεται η ακολουθία του.
- Στη Ζάκυνθο, το μεσημέρι της
Μεγάλης Παρασκευής, πλήθος πιστών συμμετέχει στην περιφορά του
Εσταυρωμένου που διασχίζει όλη την πόλη. Στις 2 μ.μ. στον Ιερό Ναό του
Αγίου Νικολάου του Μώλου εκτός από τον Εσταυρωμένο λιτανεύεται και η
εικόνα της «Mater Dolorosa», δηλαδή της Παναγίας του Πάθους. Η λιτανεία
διασχίζει σχεδόν όλη την πόλη και επιστρέφει στην πλατεία Σολωμού, όπου,
πάνω σε βάθρο, ο Μητροπολίτης ευλογεί τον κλήρο και τον λαό με τον
Εσταυρωμένο. Η λιτανεία καταλήγει στον ίδιο ναό, όπου γίνεται η εναπόθεση
του Χριστού στον Επιτάφιο.
- Στην Αμοργό, τη Μεγάλη Παρασκευή
προσφέρονται ψωμί, ελιές και νηστίσιμα γλυκά και κατά την περιφορά του
Επιταφίου οι γυναίκες ραίνουν την πομπή με αρώματα.
- Στην Ίο, μετά την Αποκαθήλωση, οι νέοι του
νησιού παίζουν τις «μπάλες», ένα παιχνίδι με μικρές σιδερένιες κόκκινες
και πράσινες μπάλες. Κατά την Περιφορά των Επιταφίων των δύο Ενοριών του
νησιού, τα Εγκώμια ψάλλονται από χορωδίες γυναικών και κοριτσιών.
- Στο χωριό Πλάκες της Μήλου το
απόγευμα της Μεγάλης Παρασκευής γίνεται η αναπαράσταση της Αποκαθήλωσης
του Χριστού.
- Στην Πάρο, η περιφορά του Επιταφίου κάνει δεκαπέντε στάσεις. Σε καθεμία από αυτές φωτίζεται κι ένα σημείο του βουνού, όπου τα παιδιά ντυμένα Ρωμαίοι στρατιώτες ή μαθητές του Χριστού, αναπαριστούν σκηνές από την είσοδο στα Ιεροσόλυμα, την προσευχή στο Όρος των Ελαιών, το Μαρτύριο της Σταύρωσης και την Ανάσταση.
- Στο χωριό Πύργος της Σαντορίνης,
μετά την Αποκαθήλωση βγαίνει το «Τάνταλο» στους δρόμους του χωριού για να
αναγγείλει το γεγονός και οι καμπάνες ηχούν πένθιμα. Η περιφορά του
Επιταφίου σημαίνεται από μικρές φωτιές σε λυχναράκια. Οι γυναίκες από τις
αυλές των σπιτιών ραίνουν την πομπή του Επιταφίου με ροδόνερο.
- Στη Σύρο, οι Καθολικοί επιτάφιοι
από τις εκκλησίες των Ευαγγελιστών και του Αγίου Γεωργίου συναντώνται με
τους Ορθόδοξους από τους ναούς της Μητροπόλεως (Μεταμόρφωσης) του Αγίου
Νικολάου και της Κοιμήσεως, μετά το τέλος της περιφοράς στην κεντρική
πλατεία Μιαούλη.
- Στην Τήνο, οι περιφορές των Επιταφίων
στη Χώρα συγκλίνουν στη μαρμάρινη εξέδρα της παραλίας, ενώ ο Επιτάφιος της
Ενορίας του Αγίου Νεκταρίου καταλήγει μέσα στη θάλασσα.
- Στη Μονή του Προφήτου Ηλία, στο
Άγιο Πνεύμα Σερρών, που βρίσκεται σ' έναν λόφο πάνω από το ομώνυμο χωριό,
αναβιώνει το έθιμο της Αποκαθήλωσης του Κυρίου.
- Στο Αγρίνιο, αμέσως μετά την περιφορά των επιταφίων, αναβιώνει το έθιμο των χαλκουνιών. Τα χαλκούνια είναι αυτοσχέδιες εκρηκτικές κατασκευές που αποτελούνται από έναν μεγάλο κύλινδρο γεμάτο με ένα μείγμα μπαρουτιού και ένα φυτίλι στο άκρο. Η ιστορία τους χάνεται στα χρόνια της Τουρκοκρατίας.
Το Μεγάλο Σάββατο το πρωϊ, έχουμε τη λεγόμενη «1η Ανάσταση», δηλαδή το προανάκρουσμα της Αναστάσεως που μεταδίδουν οι ύμνοι και της προσμονής της λυτρώσεως όλης της κτίσεως από τη φθορά και τον θάνατο!
Το Μεγάλο Σάββατο στις 12.00 (δηλαδή ουσιαστικά την Κυριακή), έχουμε τη ζωηφόρο Ανάσταση του Κυρίου μας, την ήττα του θανάτου και της φθοράς και την αφή του Αγίου Φωτός στον κόσμο από τον Πανάγιο Τάφο.
Κυριακή του Πάσχα στις 11.00 π.μ. ή το απόγευμα, τελείται ο «Εσπερινός της Αγάπης», όπου σε πολλές γλώσσες διαβάζεται το Ιερό Ευαγγέλιο και διατρανώνεται παγκοσμίως η νίκη του θανάτου και η εποχή της Καινούριας Διαθήκης, της χαράς και της Αναστάσιμης ελπίδας.
Στον παρακάτω σύνδεσμο απολαύστε πασχαλινά διηγήματα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη:
https://drive.google.com/file/d/144GDO11aKOzIZQl7sQ-4Y9FER0nmLbXp/view?usp=sharing
Διαβάστε δύο εξαιρετικό πασχαλινά διηγήματ:
«Το πρώτο μου Πάσχα», του Γρηγόριου Ξενόπουλου,
https://drive.google.com/file/d/12DZLoXq4cpQg1Car7i4PS5PS3n9LU3Js/view?usp=sharing
... και το διήγημα ¨Διπλή γιορτή", του Δημήτρη Καμπούρογλου:
https://drive.google.com/file/d/1jf1ljrmAo2bqn0dCww08T42ITHJ4O3kO/view?usp=sharing
Φανταστικές Πασχαλινές κατασκευές για σας παιδιά. Δεν πετάμε τίποτε! Ολές οι κατασκευές είναι με ανακυκλώσιμα υλικά που έχουμε σπίτι μας.
https://www.daddy-cool.gr/spiti/pasxalines-kataskeyes-gia-paidia.html
ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΣΕ ΟΛΟΥΣ ΣΑΣ
#/media/%CE%91%CF%81%CF%87%CE%B5%CE%AF%CE%BF:Last_Supper_by_Leonardo_da_Vinci.jpg){kind=link}
